دستورالعمل فنی کشت اسپرس

 

آماده سازي زمين زراعي

    بستر کشت اسپرس بايد داراي خاکي حاصلخيز، لومي ، عاري از علفهاي هرز، با شيب مناسب و تهويه مطلوب باشد. بعد از انتخاب زمين، توجه به تاريخ مناسب کشت و انجام شخم به موقع، آزمايش خاک جهت تعيين مقادير کود مورد نياز ضروري است. از آنجا که اکثر خاکهاي ايران آهکي   مي باشند لذا براي زراعت اسپرس مناسب اند چرا که اين نوع خاکها کلسيم و منيزيم مورد نياز گياه را تامين کرده و باعث حفظ تعادل PH مناسب (7 وبالاتر) در زراعت آن مي گردند.

   درکشتهاي بهاره انجام يک شخم  پائيزه عميق يا خيلي عميق به عمق 30-25 سانتي متر بسته به ساختمان خاک ضروري است. در بهار، يکي دو هفته قبل ازکشت در صورت امکان 50-40 تن کود حيواني در زمين پخش کرده و درجهت عمود بر شخم  ديسک، دندانه يا پنجه زده مي شود.آخرين مرحله تسطيح زمين، دادن کودشيميايي و بذر کاري است. در کشت پائيزه هم مراحل آماده سازي  بستر کشت به همين ترتيب مي باشد.  بستر مناسب کشت بايد داراي خاکي نرم و با خاکدانه باشد.

 زمان کاشت

 اسپرس به صورت بهاره و پاييزه قابل کشت است البته بايد در نظر داشت که در پاييز قبل از فرا رسيدن سرماي زمستان و يخبندان، گياه به مرحله  2- 4 برگي رسيده و در بهار نيز احتمال يخبندان زمين نباشد.

 

عمق کاشت
بهترين عمق کاشت بذر در8-5 سانتي متري است.

 کوددهي

  بعد از آماده سازی زمين ، قبل از کاشت  200 تا 250 کيلوگرم در هکتار فسفات آمونيوم، 150 کيلوگرم پتاس، 100- 50 کيلوگرم اوره به عنوان استارتر بايد به خاک اضافه گردد و بعد  از هر چين  نيز حداقل 50 کيلوگرم اوره به خاک اضافه مي شود.

 جداول زير راهنمای مناسبی برای کوددهی به خاک می باشند:

 

توصيه کودهاي فسفره بر مبناي فسفر قابل جذب خاک

 

سوپر فسفات تريپل مورد نياز kg/ha	ميزان فسفر قابل جذب خاک mg/kg
200	کمتر از 5
150	10-5
100	15-10
50	20-15
-------	بيشتر از 20

 

 

 توصيه کودهاي پتاسه بر مبناي پتاس قابل جذب خاک

 

کلرور پتاسيم مورد نياز kg/ha	سولفات پتاسيم مورد نياز kg/ha	ميزان پتاسيم قابل جذب خاک mg/kg
150	200	کمتر از 100
100	150	150-101
100	100	250-151
50	50	300-251
--------	-------	بيشتر از 300

 

ميزان بذر مصرفي

    جهت ايجاد مزرعه اي يکدست و با دوام استفاده از بذور سالم، خالص و داراي قوه ناميه بالا (بيش از95%) ضروري مي باشد.

ميزان بذر مصرفي در يک هکتار حداکثر30 تا 50 کيلوگرم است. اگر با غلاف باشد اين مقدار افزايش مي يابد.

 آبياري

   آبياري اسپرس همانند يونجه است ولي چون  اسپرس به عنوان گياه مقاوم در برابر خشکي معروف بوده و  نياز آبي اسپرس کمتر از يونجه است. از اين رو مي توان آنرا در مناطقي که بارندگي ساليانه  آن بيش از 300 ميلي متر باشد به صورت ديم کاشت.

 

کنترل علفهاي هرز

   در سال اول براي کنترل علف هاي هرز پهن برگ و نازک برگ يکساله بهتر است چين اول زودتر از موعد و هنگامي که علفهاي هرز توليد بذر ننموده اند برداشت شود. براي کنترل علف هاي هرز چند ساله نيز       مي توان ازکولتيواتر و يا سموم علفکش مناسب استفاده کرد.

 

آفات و بيماريها

   آفاتي نظير زنجرک سيب زميني و شته نخود از آفات مکنده اي هستند که سبب سوختگي برگ و کاهش توليد شاخ و برگ اسپرس مي شود؛ که در صورت مشاهده خسارت اقتصادي مي توان از سموم حشره کش سيستميک استفاده نمود.

    از آفاتي که به بذر اين گياه در زمان گلدهي حمله مي کند سرخرطومي بذر يونجه است که به اسپرس هم حمله مي کند ولي در حال حاضر خسارت ان اقتصادي نمي باشد.

   از بيماري هاي مهم اسپرس، سفيدک سطحي اسپرس است که در اواخر فصل زراعي به گياه حمله کرده که در صورت نياز از ترکيبات گوگردي استفاده مي شود.

برداشت

   براي دستيابي به حداکثر عملکرد کمي و کيفي رعايت زمان برداشت ضروري است. و اين زمان با توجه به نوع استفاده فرق مي کند. در برداشت علوفه سبز جهت دستيابي به حداکثر عملکرد کمي و کيفي علوفه سبز بهتر است گياه در  مرحله 10 درصد گلدهي باشد. از آنجا که اسپرس در دام نفخ ايجاد نمي کند امکان استفاده گياه در چراگاه و مراتع وجود داشته و براي اينکه به دوام و  قدرت رشد بعدي لطمه اي وارد نشود دام را در مرحله توليد جوانه گل و ارتفاع 20 سانتي متري بايد در مزرعه رها  کرد.

 

توليد بذر
   گل هاي اسپرس از قسمت پايين به بالاي گل آذين باز مي شوند لذا همزماني در رسيدگي بذور وجود نداشته و  از طرفي بذور اسپرس سريعا ريزش مي کنند از اين رو جهت دستيابي به بذري با کيفيت مطلوب، کنترل مزرعه پس از تشکيل غلاف ضروري است. زمان مناسب برداشت بذرهنگامي است که رطوبت توده بذر حدود 40 درصد باشد و اين رطوبت مربوط به آن دسته از بذوري است که غلاف انها کاملا سبز است. جهت جلوگيري از کاهش قوه ناميه بذور بايستي رطوبت بذر را کاهش دهيم.

منبع:سایت جهاد کشاورزی